1992

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Rok 1992 / MCMXCII Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek

Sto lat wstecz

Dziesięciolecia: 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009 2010-2019

Lata: 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia
- wprowadzono jednolity podatek dochodowy od osób fizycznych.
- Rydułtowy odzyskały prawa miejskie.
10 stycznia – Sąd zarejestrował Partię Przymierzę Samoobrona RP.
13 stycznia – w Wilnie podpisano deklarację polsko-litewską.
16 stycznia – Warszawa: uroczystość wymiany dokumentów ratyfikacyjnych traktatu o dobrym sąsiedztwie między Polską a Niemcami.
24 stycznia – prof. Ewa Łętowska - rzecznik praw obywatelskich zakończyła swoją 4-letnią kadencję. Jej następcą został prof. Tadeusz Zieliński.
1 lutego – Sejm uznał wprowadzony w dniu 13 grudnia 1981 stan wojenny za nielegalny. Podczas posiedzenia poseł Leszek Moczulski rozwinął skrót PZPR jako Płatni Zdrajcy, Pachołki Rosji.
7 lutego – wizyta prezydenta RPA Frederika de Klerka.
2 marca – Polska i Białoruś ustanowiły stosunki międzynarodowe.
5 marca – Hanna Gronkiewicz-Waltz została prezesem NBP.
24 marca – zmiana skrótu (TP na TVP) oraz logotypów Telewizji Polskiej.
25 marca – wydano bullę papieską o reorganizacji administracji kościelnej w Polsce; powstało 13 nowych diecezji.
9 kwietnia – Polska uznała niepodległość Bośni i Hercegowiny.
14 kwietnia – minister edukacji narodowej podpisał rozporządzenie w sprawie nauczania religii w szkołach.
18 maja – prezydenci Polski i Ukrainy podpisali traktat o nienaruszalności granicy między obu państwami.
23 maja – podpisano traktat między Rzeczpospolitą Polską i Federacją Rosyjską o dobrosąsiedzkiej współpracy oraz 9 dalszych umów.
28 maja – Sejm przyjął uchwałę lustracyjną, uchyloną następnie przez Trybunał Konstytucyjny.
1 czerwca – banki rozpoczęły sprzedaż jednorocznych obligacji skarbowych.
4 czerwca – przedstawiono tzw. listę Macierewicza (listę współpracowników służb specjalnych).
5 czerwca – Sejm odwołał rząd Jana Olszewskiego i powołał Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera.
7 czerwca – powstało nowe ugrupowanie polityczne - lewicowa Unia Pracy z Ryszardem Bugajem na czele.
11 czerwca – w Gdańsku rozpoczął się IV Zjazd NSZZ Solidarność. Przewodniczącym został ponownie Marian Krzaklewski.
16 lub 17 czerwca – otwarto w Polsce pierwszą restaurację McDonald's.
17 czerwca – Związek Zawodowy Rolnictwa Samoobrona rozpoczął blokowanie dróg w kraju.
18 czerwca – uruchomiono pierwszą sieć telefonii komórkowej w Polsce (Centertel NMT-450).
19 czerwca – Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność uchwały lustracyjnej z konstytucją.
23 czerwca – podpisano traktat o dobrym sąsiedztwie między Polską a Białorusią.
10 lipca – premierem rządu polskiego została Hanna Suchocka.
1 sierpnia – Sejm uchwalił Małą Konstytucję.
7-10 sierpnia – w Gdyni zakończyła się Operacja Żagiel 1992 (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races).
10 sierpnia – pożar Puszczy Noteckiej w Wielkopolsce - spłonęło 5 770 ha lasu.
26 sierpnia – wybuchł pożar lasu koło Kuźni Raciborskiej.
31 sierpnia – powstał program telewizyjny Kawa czy herbata? (TVP1).
1 września – w niewyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach zamordowany został były premier z okresu PRL, Piotr Jaroszewicz oraz jego żona.
6-8 września – nad Polską krążył huragan, który wyrządził znaczne szkody.
22 września
- sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej przesłuchała członków rady państwa z grudnia 1981.
- przeniesienie relikwii św. Męczennika Młodzieńca Gabriela z Grodna do Prawosławnej katedry św. Mikołaja w Białymstoku.
28 września – jednodniową wizytę złożył premier Litwy.
29 września – z oficjalną wizytą przybył premier Holandii, Ruud Lubers.
2 października – premiera teleturnieju Koło Fortuny w Polsce, kultowego w historii polskiej telewizji.
8 października – ostatnia stacjonująca jednostka wojsk radzieckich wycofała się z ziem polskich.
14 października – prezydent Lech Wałęsa otrzymał dokumenty zbrodni katyńskiej przekazane przez Moskwę.
17 października – uchwalono Małą Konstytucję.
24 października – ruszył kanał satelitarny do Polaków za granicą TV Polonia.
28 października – w Świnoujściu ostatnie jednostki bojowe byłej armii radzieckiej (XXIV Brygada Kutrów Torpedowych) opuściły Polskę.
21 listopada – prezesem PSL został ponownie Waldemar Pawlak.
28 listopada – w Nadarzynie otwarto Biuro Oddziału Świadków Jehowy.
3-4 grudnia – na promocję swojej książki "Wróżby kumaka" przybył pisarz niemiecki, Günter Grass.
5 grudnia – pierwsza prywatna polska stacja telewizyjna, Polsat, rozpoczęła nadawanie.
18 grudnia – prezesem PAN został Leszek Kuźnicki.
21 grudnia – w Krakowie Polska, Węgry i Czechosłowacja podpisały CEFTA.
29-30 grudnia – Sejm zaakceptował poprawkę Senatu do ustawy o radiofonii i telewizji, dotyczącą respektowania w programach radia i telewizji chrześcijańskiego systemu wartości.
31 grudnia – decyzją władz wojewódzkich zlikwidowano Śląski Instytut Naukowy.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Portugalia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
9 stycznia – czasopismo Nature opublikowało artykuł Aleksandra Wolszczana i D.A. Fraila o odkryciu planet poza Układem Słonecznym.
16 stycznia – Meksyk (stolica Meksyku): podpisano porozumienie kończące trwającą blisko 20 lat wojnę domową w Salwadorze.
7 lutego – podpisanie Traktatu z Maastricht.
9 lutego
- ogłoszono plan pokojowy dla Bośni i Hercegowiny tzw. plan Vance'a-Owena.
- w Algierii wprowadzono stan wyjątkowy.
14 lutego – fiński skoczek Toni Nieminen zdobył złoty medal na olimpiadzie w Albertville, stając się tym samym najmłodszym mistrzem olimpijskim w historii olimpiad zimowych.
15 lutego – został założony Kongres Polonii Niemieckiej.
16 lutego – w wyniku ostrzelania przez izraelskie śmigłowce kolumny samochodów w południowym Libanie, zginął lider Hamasu Abbas al Musawi oraz jego żona, syn i czterech ochroniarzy.
21 lutego – na mocy rezolucji 743 (1992) Rady Bezpieczeństwa ONZ powstały siły pokojowe UNPROFOR, których celem było powstrzymanie eskalacji konfliktu na terenie byłej Jugosławii.
25 lutego – wojska armeńskie dokonały masakry kilkuset Azerów w okolicy Xocalı, w zachodnim Azerbejdżanie.
marzec – rozpoczęła się wojna w Bośni.
1 marca – mieszkańcy Bośni i Hercegowiny opowiedzieli się w referendum za niepodległością.
2 marca – Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, San Marino, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan zostały członkami ONZ.
3 marca – Bośnia i Hercegowina ogłosiła niepodległość.
6 marca
- w Kopenhadze powołano Radę Państw Morza Bałtyckiego.
- po raz pierwszy uaktywnił się wirus komputerowy Michelangelo.
17 marca – w zamachu na izraelską ambasadę w Buenos Aires zginęło 29 osób, a 242 zostały ranne.
2 kwietnia – znana piosenkarka muzyki Tejano Selena Quintanilla wyszła za gitarzyste swojego zespołu Selena y Los dnos Chirisa Pereza.
6 kwietnia – koniec komunistycznych rządów w Albanii; władzę przejęła demokratyczna opozycja.
20 kwietnia – na stadionie Wembley odbył się koncert The Freddie Mercury Tribute.
26 kwietnia – w Los Angeles wybuchły zamieszki w następstwie werdyktu uniewinniającego policjantów oskarżonych o pobicie Rodneya Kinga.
28 kwietnia – obalenie komunistycznych rządów w Afganistanie; władzę przejęli mudżahedini.
13 maja – w Himalajach zaginęła polska alpinistka Wanda Rutkiewicz, jej ciała nie odnaleziono.
17 maja – beatyfikowano Josemaríę Escrivę de Balaguera, założyciela Opus Dei.
20 maja – klub piłkarski FC Barcelona po raz pierwszy zdobył Puchar Europy po golu w dogrywce Ronalda Koemana.
22 maja – prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.
3-14 czerwca – odbyła się konferencja ONZ pod hasłem "Środowisko i Rozwój", zwana "Szczytem Ziemi".
1 lipca – Wielka Brytania objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
17 lipca
- w RPA przeprowadzono referendum w sprawie odejścia państwa od polityki apartheidu.
- Słowacka Rada Narodowa przyjęła Deklarację Suwerenności Republiki Słowackiej.
20 lipca – Václav Havel podał się do dymisji jako prezydent Czechosłowacji.
6 sierpnia – w Barcelonie, Amerykanin Kevin Young ustanowił rekord świata w biegu na 400 m ppł. (46,78 s.), rekord niepobity od 17 lat.
19 sierpnia – w Zurychu, Kenijczyk Moses Kiptanui ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. 8.02,08 s.
6 września – w Rieti, Algierczyk Noureddine Morceli ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3.28,86 s.
12 września – Mae Carol Jemison została pierwszą Afroamerykanką, która poleciała w kosmos.
16 września
- Parlament Europejski ratyfikował układ stowarzyszeniowy z Polską.
- tzw. czarna środa w Wielkiej Brytanii: w wyniku ataku spekulacyjnego funt brytyjski został zdewaluowany i zmuszony do opuszczenia systemu ERM.
22 września – wykluczenie Jugosławii z ONZ.
23 września – odbyła się premiera filmu Gorzkie gody w reżyserii Romana Polańskiego.
2 października – ponad 100 więźniów zginęło podczas tłumienia buntu w więzieniu Carandiru w brazylijskim mieście São Paulo.
3 października
- odbył się ślub Michelle LaVaughn Robinson i Baracka Obamy.
- Sinead O'Connor w trakcie występu w programie telewizyjnym Saturday Night Live potargała zdjęcie Jana Pawła II.
9 października – odbyła się premiera filmu 1492. Wyprawa do raju.
31 października – papież Jan Paweł II dokonał pełnej rehabilitacji Galileusza.
3 listopada – Bill Clinton wybrany na prezydenta USA.
3 grudnia – wysłano pierwszy SMS.
6 grudnia – zburzony został meczet Babri Masdżid.
9 grudnia – amerykańscy marines wylądowali na plażach Somalii (operacja ONZ "Przywrócić nadzieję").
12 grudnia – trzęsienie ziemi o sile 7,5 stopni w skali Richtera nawiedziło wyspę Flores w Indonezji.
21 grudnia – Polska wraz z Czechosłowacją i Węgrami powołały CEFTA.
22 grudnia
- podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Trypolisie Boeing 727 libijskich linii lotniczych Libyan Airlines zderzył się z MiG-23. W wypadku śmierć poniosło 157 osób.
- Martin Almada odkrył archiwa terroru, opisujące losy tysięcy Latynoamerykanów, którzy zostali porwani, torturowani i zabici przez służby specjalne Argentyny, Boliwii, Chile, Paragwaju i Urugwaju. Działania służb nosiły kryptonim „Operacja Kondor”.