Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
6 stycznia jest 6. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 359 (w latach przestępnych 360) dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Koziorożca.
- imieniny obchodzą: Andrzej, Baltazar, Bolemir, Epifania, Fotyn, Fotyna, Jędrzej, Kacper, Karol, Kasper, Manomir, Melaniusz, Melchior, Miłowit, Norman i Rafaela.
- Irak – Święto Armii
- Irlandia – Małe Boże Narodzenie (Little Christmas)
- Francja – Święto Rodziny (odpowiednik Dnia Dziecka)
- Laos – Dzień Pathet Lao
- Polska – Dzień Filatelisty
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1099 – Henryk V został koronowany na króla Niemiec.
- 1205 – Filip Szwabski został koronowany na króla Niemiec.
- 1311 – Henryk VII został królem Włoch.
- 1422 – wojny husyckie: husyci pokonali wojska węgierskie w bitwie pod Nebovidami.
- 1449 – Konstantyn XI został koronowany w Mistrze na ostatniego cesarza Bizancjum.
- 1540 – król Anglii Henryk VIII ożenił się z Anną z Kleve.
- 1579 – południowe prowincje Niderlandów podpisały traktat arraski.
- 1612 – Axel Oxenstierna został kanclerzem Szwecji.
- 1759 – pobrali się Martha Dandridge Custis i George Washington.
- 1806 – admirał Horatio Nelson został pochowany w katedrze św. Pawła w Londynie.
- 1838 – Morristown (New Jersey): Samuel Morse i Alfred Vail zaprezentowali po raz pierwszy działanie telegrafu elektrycznego.
- 1912 – USA: Nowy Meksyk jako 47. stan dołączył do Unii.
- 1919 – w Niemczech rozpoczęto formowanie Freikorpsów.
- 1929 – 19-letnia siostra Maria Teresa, późniejsza Matka Teresa, przybyła do Kalkuty, gdzie podjęła pracę w katolickiej szkole dla dziewcząt.
- 1929 – Heinrich Himmler został szefem SS.
- 1929 – król Aleksander I Karadziordziewić dokonał zamachu stanu w Jugosławii.
- 1931 – Tomasz Edison opatentował ostatni wynalazek.
- 1932 – Joseph Lyons został premierem Australii.
- 1939 – niemiecki chemik Otto Hahn podał do publicznej wiadomości odkrycie rozpadu jądrowego.
- 1950 – Wielka Brytania jako pierwsze państwo zachodnioeuropejskie uznała komunistyczny rząd chiński.
- 1978 – Stany Zjednoczone zwróciły Węgrom Koronę Świętego Stefana.
- 1984 – rząd Tunezji wprowadził stan wyjątkowy.
- 1989 – kapitan polskiego trawlera Kantar nie wpłynął do portu w Bostonie, by uniemożliwić ucieczkę członkom załogi. Mimo tego zbiegło 12 marynarzy, skacząc na pokład amerykańskiej barki paliwowej.
- 1992 – prezydent Gruzji Zwiad Gamsachurdia został obalony w wyniku puczu przeprowadzonego przez paramilitarną organizację Mchedrioni.
- 1995 – Manila: wskutek pożaru zajmowanego przez terrorystów mieszkania udaremniono spisek na życie Jana Pawła II oraz operację Bojinka, przewidującą wysadzenie 11 samolotów pasażerskich nad Pacyfikiem.
- 1996 – samolot transportowy An-32 linii Africa Air spadł w Kinszasie na bazar pełen ludzi. Zginęło około 300 osób.
- 2001 – Adam Małysz wygrał 49. Turniej Czterech Skoczni.
- 2005 – o godzinie 12:02 w pekińskim szpitalu urodził się 1,3-miliardowy obywatel Chin.
- 2009 – rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy: Gazprom odciął dostawy gazu do Chorwacji, Grecji, Bułgarii, Turcji i Macedonii oraz znacznie ograniczył do Austrii, Węgier i Rumunii.
[edytuj] Urodzili się
- 1256 – Gertruda z Helfty, święta, niemiecka zakonnica, benedyktynka (zm. 1302)
- 1367 – Ryszard II, król Anglii (zm. 1400)
- 1412 – Joanna d'Arc, święta, francuska patriotka, bohaterka narodowa Francji (zm. 1431)
- 1486 – Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki (zm. 1556)
- 1493 – Olaus Petri, szwedzki pisarz, tłumacz (zm. 1552)
- 1500 – Jan z Ávili, święty, hiszpański duchowny katolicki, franciszkanin, teolog, mistyk (zm. 1569)
- 1561 – Thomas Fincke, duński matematyk (zm. 1656)
- 1580 – John Smith, angielski żołnierz, gubernator Wirginii, badacz wybrzeży Ameryki Północnej (zm. 1631)
- 1587 – Don Gaspar de Guzmán, hrabia, hiszpański polityk (zm. 1645)
- 1590 – Kasper Drużbicki SJ, prekursor kultu Serca Jezusowego (zm. 1662)
- 1655 – Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, żona Leopolda I (zm. 1720)
- 1731 – Ludwik Eugeniusz Wirtemberski, książę Wirtembergii (zm. 1795)
- 1732 – Matija Antun Relković, chorwacki pisarz, lingwista (zm. 1798)
- 1745 – Jacques Étienne Montgolfier, francuski wynalazca, twórca balonu na gorące powietrze (zm. 1799)
- 1747 – Konstancja Benisławska, polska poetka (zm. 1806)
- 1760 – Ion Budai-Deleanu, rumuński duchowny greckokatolicki, poeta, historyk, tłumacz (zm. 1820)
- 1776 – Ferdinand von Schill, pruski dowódca wojskowy, uczestnik wojen napoleońskich, bohater narodowy Prus (zm. 1809)
- 1786 – Kasper del Bufalo, święty, włoski duchowny katolicki, założyciel Misjonarzy Krwi Chrystusa (zm. 1837)
- 1787 – Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine, luksemburski prawnik, polityk, premier Luksemburga (zm. 1871)
- 1795 – Anselme Payen, francuski chemik (zm. 1871)
- 1798 – Melchior von Diepenbrock, niemiecki duchowny katolicki, kardynał, biskup wrocławski (zm. 1853)
- 1799 – Jedediah Smith, amerykanski traper, podróżnik (zm. 1831)
- 1801 – Ewelina Hańska, polska szlachcianka, żona Honoré de Balzaca (zm. 1882)
- 1802
- 1813 – Hipolit Cegielski, polski przemysłowiec, polityk (zm. 1868)
- 1814 – August Chapdelaine, święty, francuski misjonarz, męczennik (zm. 1856)
- 1822 – Heinrich Schliemann, niemiecki archeolog (zm. 1890)
- 1828 – Herman Grimm, niemiecki historyk sztuki, pisarz (zm. 1901)
- 1830 – Alfred Hegar, niemiecki lekarz, chirurg, ginekolog (zm. 1914)
- 1832
- 1836 – Kazimierz Ruszkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (zm. 1925)
- 1837 – Juan Lindolfo Cuestas, urugwajski polityk, prezydent Urugwaju (zm. 1905)
- 1838 – Max Bruch, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1920)
- 1848 – Christo Botew, bułgarski poeta (zm. 1876)
- 1850
- 1861 – Victor Horta, belgijski architekt (zm. 1947)
- 1862 – August Oetker, niemiecki aptekarz, założyciel Dr. Oetker, wynalazca proszku do pieczenia (zm. 1918)
- 1865
- 1870 – Gustav Bauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1944)
- 1872 – Aleksandr Skriabin, rosyjski kompozytor, pianista (zm. 1915)
- 1874 – Fred Niblo, amerykański reżyser filmowy, aktor (zm. 1948)
- 1876 – Rajmund Czerny, polski operator filmowy (zm. 1954)
- 1878 – Carl Sandburg, amerykański pisarz pochodzenia szwedzkiego, laureat Nagrody Pulitzera (zm. 1967)
- 1880 – Tom Mix, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 1940)
- 1881 – Ion Minulescu, rumuński pisarz, dziennikarz (zm. 1944)
- 1882
- 1883 – Dżubran Chalil Dżubran, libański pisarz, malarz (zm. 1931)
- 1891 – Stanisław Gruszczyński, polski śpiewak operowy (tenor), aktor (zm. 1959)
- 1892
- 1893 – (lub 1894) Moses Hardy, amerykański rekordzista długowieczności (zm. 2006)
- 1897 – Ferenc Szálasi, węgierski polityk, przywódca Węgier, kolaborant III Rzeszy (zm. 1946)
- 1898 – Wołodymyr Sosiura, ukraiński pisarz (zm. 1965)
- 1899 – Phyllis Haver, amerykańska aktorka (zm. 1960)
- 1900
- 1901 – Henryk Kubalski, polski aktor (zm. 1956)
- 1906 – Jan Szczawiej, polski poeta (zm. 1983)
- 1907 – Stefania Górska, polska aktorka (zm. 1986)
- 1911
- 1912 – Jacques Ellul, francuski historyk, teolog, socjolog (zm. 1994)
- 1913
- 1914 – Danny Thomas, amerykański piosenkarz, aktor (zm. 1991)
- 1915 – Ibolya Csák, węgierska lekkoatletka, skoczkini wzwyż, mistrzyni olimpijska, mistrzyni Europy (zm. 2006)
- 1916 – (lub 1 października) Mieczysław Łoza, polski aktor (zm. 1982)
- 1917 – Koo Chen-fu, tajwański przedsiębiorca, dyplomata (zm. 2005)
- 1920
- 1921 – Wolfgang Lotz, izraelski szpieg Mossadu (zm. 1993)
- 1922 – Eusebio Tejera, urugwajski piłkarz, reprezentant Urugwaju, mistrz świata (zm. 2002)
- 1923
- 1924 – Olga Scherer, polska pisarka, historyk i teoretyk literatury, tłumaczka (zm. 2001)
- 1926 – Mickey Hargitay, węgierski aktor, kulturysta (zm. 2006)
- 1927 − Kazimierz Szablewski, polski historyk, dyplomata (zm. 2008)
- 1928
- 1929
- 1930
- 1931
- 1932
- 1933
- 1934 – Sylvia Syms, brytyjska aktorka
- 1935 – Jerzy Marchwiński, polski pianista, pedagog
- 1936
- 1937
- 1938
- 1939
- Hanna Boratyńska, polska aktorka
- Walery Łobanowski, ukraiński piłkarz, trener piłkarski, reprezentant ZSRR, selekcjoner reprezentacji ZSRR, ZEA, Kuwejtu i Ukrainy (zm. 2002)
- Murray Rose, australijski pływak, mistrz olimpijski
- Andrzej Śliwiński, polski duchowny katolicki, biskup elbląski (zm. 2009)
- 1940 – Van McCoy, amerykański muzyk, producent muzyczny (zm. 1979)
- 1941 – Aleksander Bednarz, polski aktor
- 1943
- 1944
- 1945 – Tadeusz Baranowski, polski rysownik, twórca komiksów
- 1946
- 1947
- 1948
- 1951 – Kim Wilson, amerykański muzyk zespołu The Fabulous Thunderbirds
- 1952 – Frank Sivero, amerykański aktor pochodzenia włoskiego
- 1953
- 1954
- 1955
- 1958
- 1959 – Krzysztof Zawadzki, polski perkusista jazzowy zespołu Walk Away
- 1960 – Nigella Lawson, brytyjska dziennikarka, autorka książek kucharskich, prezenterka telewizyjna
- 1961 – Eugeniusz Bedeniczuk, polski lekkoatleta, trójskoczek, uczestnik Igrzysk Olimpijskich
- 1962 – Ryszard Kuźma, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1963 – Tony Halme, fiński zapaśnik, zawodnik MMA, parlamentarzysta (zm. 2010)
- 1964
- 1965
- 1966
- 1967 – A. R. Rahman, indyjski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1968 – John Singleton, amerykański reżyser filmowy
- 1969
- 1970
- 1971 – Andrzej Piaseczny, polski piosenkarz, wokalista zespołu Mafia, aktor
- 1972 – Nek, włoski piosenkarz
- 1974 – Romain Sardou, francuski pisarz
- 1975
- 1976 – David Di Michele, włoski piłkarz, reprezentant Włoch
- 1978 – Renaud Dion, francuski kolarz szosowy
- 1979
- 1980
- 1981
- 1982 – Gilbert Arenas, amerykański koszykarz
- 1984 – Zwiad Izoria, gruziński szachista, arcymistrz
- 1985 – Abel Aguilar, kolumbijski piłkarz, reprezentant Kolumbii
- 1986
- 1988
- 1989 – Andrew Carroll, angielski piłkarz
- 664 – Amr Ibn al-As, arabski wódz, dyplomata, towarzysz Mahometa (ur. 583)
- 1275 – Rajmund z Penyafort, święty, hiszpański duchowny katolicki, dominikanin, prawnik (ur. między 1170 a 1175)
- 1387 – Piotr IV Aragoński, król Aragonii (ur. 1319)
- 1398 – Ruprecht II Wittelsbach, elektor Palatynatu (ur. 1325)
- 1481 – Akhmat, chan Złotej Ordy (ur. 1465)
- 1537 – Allessandro de’ Medici, książę Florencji (ur. 1510)
- 1537 – Baldassare Peruzzi, włoski architekt (ur. 1481)
- 1670 – Karol z Sezze, święty, włoski duchowny katolicki, franciszkanin (ur. 1613)
- 1693 – Mehmed IV, sułtan Turcji (ur. 1642)
- 1711 – Filip van Almonde, holenderski admirał (ur. 1646)
- 1734 – John Dennis, angielski krytyk literacki, dramaturg (ur. 1657)
- 1786 – Pierre Poivre, francuski botanik (ur. 1719)
- 1812 – Louis Baraguey d'Hilliers, francuski dowódca wojskowy, generał (ur. 1764)
- 1827 – Charlotte von Stein, dama dworu księżnej Anny Amalii, muza Johanna Wolfganga von Goethe (ur. 1742)
- 1829 – Josef Dobrovský, czeski duchowny katolicki, filolog, językoznawca (ur. 1753)
- 1831 – Rodolphe Kreutzer, francuski skrzypek, dyrygent, kompozytor, pedagog (ur. 1766)
- 1831 – Ryokan Taigu, japoński mnich buddyjski, mistrz zen ze szkoły sōtō, poeta (ur. 1758)
- 1839 – Maria Orleańska, księżna Wirtembergii, żona Aleksandra Fryderyka (ur. 1813)
- 1852 – Louis Braille, francuski pedagog, twórca alfabetu Braille'a (ur. 1809)
- 1856 – Nicolas-Charles Bochsa, francuski harfista, kompozytor (ur. 1789)
- 1875 – Piotr Wysocki, polski pułkownik, przywódca sprzysiężenia podchorążych inicjującego powstanie listopadowe (ur. 1797)
- 1882 – Richard Henry Dana, amerykański prawnik, pisarz (ur. 1815)
- 1884 – Gregor Mendel, austriacki duchowny katolicki, augustianin, prekursor genetyki (ur. 1822)
- 1885 – Peter Christen Asbjørnsen, norweski pisarz, przyrodnik (ur. 1812)
- 1886 – Adhémar Jean de Saint-Venant, francuski inżynier mechaniki (ur. 1797)
- 1899 – Henryk Nagiel, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1859)
- 1890 – Józef Nikorowicz, polski kompozytor (ur. 1824 lub 1827)
- 1907 – Jan Stanisławski, polski malarz (ur. 1860)
- 1918 – Georg Cantor, niemiecki matematyk (ur. 1845)
- 1919 – Max Heindel, amerykański okultysta, astrolog, mistyk pochodzenia niemieckiego (ur. 1865)
- 1919 – Theodore Roosevelt, amerykański polityk, wiceprezydent i prezydent USA, laureat Nagrody Nobla (ur. 1858)
- 1922 – Zuzanna Morawska, polska pisarka (ur. 1840)
- 1928 – Alvin Kraenzlein, amerykański lekkoatleta, sprinter, płotkarz, skoczek w dal, mistrz olimpijski (ur. 1876)
- 1934 – Herbert Chapman, angielski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1878)
- 1939 – Gustavs Zemgals, łotewski prawnik, dziennikarz, polityk, prezydent Łotwy (ur. 1871)
- 1940 – Stanisław Pawłowski, polski geograf, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (ur. 1882)
- 1942 – Henri de Baillet-Latour, hrabia, belgijski działacz sportowy, prezydent MKOl (ur. 1876)
- 1945 – Edith Frank-Holländer, matka Anny Frank (ur. 1900)
- 1948 – Giulio Gaudini, włoski szermierz, mistrz olimpijski (ur. 1904)
- 1949 – Victor Fleming, amerykański reżyser filmowy (ur. 1889)
- 1951 – Maila Talvio, fińska pisarka, tłumaczka (ur. 1871)
- 1960 – Erik Robert Lindahl, szwedzki ekonomista (ur. 1891)
- 1963 – Frank Tuttle, amerykański reżyser filmowy (ur. 1892)
- 1964 – Werner Kempf, niemiecki dowódca wojskowy, generał III Rzeszy, dowódca Dywizji Pancernej Kempf i 6 Dywizji Pancernej (ur. 1886)
- 1966 – Albrecht Brandi, niemiecki dowódca wojskowy, komandor III Rzeszy (ur. 1914)
- 1966 – Jean Lurçat, francuski malarz (ur. 1892)
- 1966 – Leopold Sadurski, polski aktor, tancerz, choreograf (ur. 1922)
- 1969 – Giuseppe Viani, włoski piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentancji Włoch (ur. 1909)
- 1974 – Lech Pijanowski, polski krytyk filmowy, reżyser telewizyjny, popularyzator teorii i praktyki gier (ur. 1928)
- 1974 – David Alfaro Siqueiros, meksykański malarz (ur. 1896)
- 1975 – George Price, amerykański biolog, genetyk (ur. 1922)
- 1978 – Burt Munro, nowozelandzki motocyklista (ur. 1899)
- 1979 – Zbigniew Turski, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1908)
- 1981 – Archibald Joseph Cronin, szkocki pisarz (ur. 1896)
- 1981 – Antonio Suárez, hiszpański kolarz szosowy, zwycięzca Vuelta a España (ur. 1932)
- 1986 – Joe Farrell, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1937)
- 1989 – Janusz Dyja, polski reżyser słuchowisk radiowych (ur. 1932)
- 1990 – Ian Charleson, szkocki aktor (ur. 1949)
- 1990 – Paweł Czerenkow, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 1992 – Bent Christensen, duński reżyser filmowy (ur. 1929)
- 1993 – Dizzy Gillespie, amerykański muzyk jazzowy, twórca scatu (ur. 1917)
- 1993 – Rudolf Nuriejew, rosyjski tancerz baletowy (ur. 1938)
- 1996 – Józef Kruża, polski bokser, mistrz Europy (ur. 1928)
- 1999 – Michel Petrucciani, francuski pianista jazzowy (ur. 1962)
- 2000 – Horst Seemann, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1937)
- 2000 – Aleksiej Wyżmanawin, rosyjski szachista, arcymistrz (ur. 1960)
- 2001 – Jacek Olter, polski perkusista jazzowy zespołów: Miłość i Kury (ur. 1972)
- 2001 – Remigiusz Rogacki, polski aktor (ur. 1926)
- 2001 – Michał Rusinek, polski pisarz (ur. 1904)
- 2002 – Henryk Jagodziński, polski wioślarz, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (ur. 1925)
- 2003 – Sir Gerald Cash, bahamski prawnik, polityk, gubernator generalny Bahamów (ur. 1917)
- 2004 – Pierre Charles, dominicki polityk, premier Dominiki (ur. 1954)
- 2004 – Francesco Scavullo, amerykański fotografik (ur. 1921)
- 2005 – Lois Hole, kanadyjska polityk, gubernator porucznik prowincji Alberta (ur. 1933)
- 2005 – Louis Robichaud, kanadyjski polityk, premier Nowego Brunszwiku (ur. 1925)
- 2005 – Ali Šukrija, jugosłowiański polityk pochodzenia albańskiego (ur. 1919)
- 2006 – Józef Tadeusz Milik, polski duchowny katolicki, teolog, qumranista (ur. 1922)
- 2006 – Hugh Thompson, amerykański lotnik (ur. 1943)
- 2006 – Stanley Tupper, amerykański prawnik, polityk (ur. 1921)
- 2007 – Yvon Durelle, kanadyjski bokser (ur. 1929)
- 2007 – Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi, kongijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Kinszasy (ur. 1930)
- 2007 – Stanisław Kałużyński, polski językoznawca, badacz kultury Azji Środkowej i Syberii, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1925)
- 2007 – Pete Kleinow, amerykański gitarzysta zespołu The Flying Burrito Brothers (ur. 1934)
- 2007 – Elżbieta Wassongowa, polska tłumaczka (ur. 1908)
- 2008 – Danuta Mancewicz, polska aktorka (ur. 1922)
- 2008 – Bolesław Winiarski, polski ekonomista, profesor Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu (ur. 1925)
- 2009 – Edward Dysko, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1926)
- 2009 – Manuela Fernández-Fojaco, hiszpańska rekordzistka długowieczności (ur. 1895)
- 2009 – Cheryl Holdridge, amerykańska aktorka (ur. 1944)
- 2009 – Claude Jeter, amerykański piosenkarz (ur. 1914)
- 2009 – Pascal Terry, francuski motocyklista (ur. 1959)
Przypisy