Podbeskidzie
Podbeskidzie – określenie nieformalne używane do określenia terenów geograficznie położonych u podnóża zachodniej części pasma Beskidów Zachodnich, obszaru dawnego województwa bielskiego bądź obszaru metropolitalnego/okręgu przemysłowego Bielska-Białej.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwsze użycia terminu "Podbeskidzie" (choć w zupełnie innym znaczeniu niż obecnie) znajduje w recenzji książki Józefa Putka "O zbójnickich zamkach, heretyckich zborach i oświęcimskiej Jerozolimie", które ukazało się w czasopiśmie Wierchy w 1937 r.[1]
Termin "Podbeskidzie" był chętnie używany w latach 1975-1998, kiedy istniało województwo bielskie, obejmujące część Beskidów oraz obszary pod Beskidami. Termin zaczęto odnosić (błędnie, biorąc pod uwagę etymologię) do całego obszaru województwa (włącznie z Beskidami), a z czasem zatracił on swoje geograficzne znaczenie, bowiem zaczęto używać go dla określenia województwa bielskiego jako regionu (np. "Solidarność Regionu Podbeskidzie").
W obecnym podziale administracyjnym terminem "Podbeskidzie" określa się często obszar Bielska-Białej oraz powiatów bielskiego, cieszyńskiego i żywieckiego. Do dziś termin ten jest używany szczególnie chętnie przez władze i mieszkańców Bielska-Białej, którzy silnie identyfikują się z tym określeniem (np. I-ligowy klub piłkarski z tego miasta przyjął nazwę Podbeskidzie Bielsko-Biała).
[edytuj] Kontrowersje
Używanie terminu "Podbeskidzie" stało się przedmiotem wielu kontrowersji[1][2][3][4] ze względu na – jak twierdzą przeciwnicy jego używania – jego nieprecyzyjność (brak naukowego opracowania definicji "Podbeskidzia" i zdefiniowania obszaru, który miałby obejmować), błędność nazwy (terminem określa się zazwyczaj tereny górskie w Beskidach, a nie tylko "pod Beskidami"), nadużywanie (stosowanie tego terminu zbyt często i ogólnikowo, mimo iż jest on tylko nieformalny) oraz zastępowanie starszych już nazw zwyczajowych (np. Żywiecczyzna), geograficznych (np. Pogórze Śląskie, Beskid Mały, Beskid Śląski i Beskid Żywiecki) i historycznych (np. Śląsk Cieszyński). W dodatku rejonów leżących "pod Beskidami" jest w Polsce więcej (równolegle do pasm Beskidów), podczas gdy ta nazwa określa tylko jeden z nich (analogicznie do określenia Podkarpacie). Za mniej błędne uznawane jest stosowanie nazwy "Podbeskidzie" jako określenia obszaru metropolitalnego Bielska-Białej czy Bielskiego Okręgu Przemysłowego, jednak przeniesienie nazwy o genezie geograficznej na tę płaszczyznę również nie spotyka się z uznaniem, głównie na obszarach górskich Śląska Cieszyńskiego i Żywiecczyzny.
Z drugiej strony zwolennicy używania terminu argumentują, że pomimo historycznej przynależności do dwóch krain historycznych, Śląska i Małopolski, obszar od II poł. XIX wieku ma względnie jednolity charakter kulturowy, wspólne powiązania gospodarczo-polityczne oraz centralny ośrodek w postaci Bielska-Białej, przez co wyodrębnia się zarówno z Małopolski (z centralnym ośrodkiem w Krakowie), jak i (Górnego) Śląska (z centralnym ośrodkiem w Katowicach/Opolu/Wrocławiu). A skoro spełnia kryteria uznania za osobny region, potrzebuje nazwy, spośród których według nich najwłaściwszą jest "Podbeskidzie" – termin powszechnie używany, który wrósł w świadomość społeczną.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 www.Moje.Beskidy.pl: Podbeskidzie. [dostęp 5 czerwca 2009].
- ↑ Roman Zontek: Podbeskidzie to nazwa, z której jesteśmy dumni. Gazeta.pl, 1 czerwca 2009. [dostęp 5 czerwca 2009].
- ↑ Michał Smolorz: Michał Smolorz: Podbeskidzie nie chce Śląska. Gazeta.pl, 1 czerwca 2009. [dostęp 5 czerwca 2009].
- ↑ Podbeskidzie, Bielsko, Śląsk Cieszyński. [dostęp 9 czerwca 2009].
